สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• ท่าทีและการตอบสนองอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลอิหร่านต่อเงื่อนไขที่สหรัฐฯ กำหนด
• ผลกระทบต่อตลาดพลังงานโลกและราคาน้ำมันดิบ หากช่องแคบฮอร์มุซยังคงถูกปิดกั้นต่อไป
• บทบาทของประเทศมหาอำนาจอื่นๆ ในการไกล่เกลี่ยความขัดแย้งครั้งนี้

สหรัฐฯ ยื่นเงื่อนไข เปิด ‘ช่องแคบฮอร์มุซ’ แลกเจรจาหยุดยิง

ความตึงเครียดในตะวันออกกลางมีแนวโน้มสำคัญ หลังจากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ออกมาเปิดเผยว่า ประธานาธิบดีของอิหร่านได้ร้องขอให้มีการหยุดยิง อย่างไรก็ตาม ทรัมป์ได้ระบุเงื่อนไขที่ชัดเจนว่า สหรัฐฯ จะไม่เข้าสู่การเจรจาใดๆ จนกว่าอิหร่านจะดำเนินการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

เงื่อนไขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงจุดยืนที่แข็งกร้าวของสหรัฐฯ โดยมุ่งเป้าไปที่การฟื้นฟูเสถียรภาพของเส้นทางการค้าพลังงานระหว่างประเทศ ซึ่งได้รับผลกระทบโดยตรงจากความขัดแย้งที่ดำเนินอยู่ การควบคุมช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นประเด็นยุทธศาสตร์ที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจโลกโดยรวม

ผลกระทบจากสงครามที่ปะทุตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์

ตามรายงาน ความขัดแย้งครั้งนี้เริ่มต้นขึ้นในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา จากการที่สหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่าน เหตุการณ์ดังกล่าวได้บานปลายอย่างรวดเร็วและส่งผลกระทบเป็นวงกว้าง สร้างความปั่นป่วนให้กับเศรษฐกิจโลก และก่อให้เกิดการหยุดชะงักครั้งใหญ่ในตลาดพลังงานทั่วโลก

สถานการณ์ดังกล่าวยังคงเป็นที่น่ากังวลสำหรับหลายประเทศ เนื่องจากความไม่แน่นอนทางการเมืองในภูมิภาคตะวันออกกลางมักจะส่งผลโดยตรงต่อราคาน้ำมันดิบและต้นทุนด้านพลังงาน ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจของโลก

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Cnbc

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• ท่าทีตอบรับจากรัฐบาลอียิปต์และเอธิโอเปียต่อข้อเสนอครั้งใหม่ของโดนัลด์ ทรัมป์
• แนวทางการเจรจาของทรัมป์ในครั้งนี้ว่าจะแตกต่างจากความพยายามในอดีตหรือไม่ เพื่อสร้างความไว้วางใจให้กับทุกฝ่าย

ทรัมป์หวนคืนสู่เวทีเจรจาข้อพิพาทลุ่มน้ำไนล์

โดนัลด์ ทรัมป์ อดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ ได้เสนอตัวกลับเข้ามามีบทบาทเป็นผู้ไกล่เกลี่ยในข้อพิพาทที่ดำเนินมาอย่างยาวนานระหว่างอียิปต์และเอธิโอเปีย เกี่ยวกับการก่อสร้างเขื่อนแกรนด์เอธิโอเปียนเรเนสซองส์ (Grand Ethiopian Renaissance Dam) บนแม่น้ำไนล์ ซึ่งเป็นประเด็นที่ละเอียดอ่อนและส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางน้ำของทั้งสองชาติ

ความล้มเหลวในอดีตและมุมมองของเอธิโอเปีย

แหล่งข่าวระบุว่านี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ทรัมป์พยายามเข้ามาเป็นคนกลาง โดยในระหว่างที่ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสมัยแรก เขาเคยพยายามผลักดันข้อตกลงเกี่ยวกับเขื่อนดังกล่าว แต่ความพยายามครั้งนั้นถูกปฏิเสธโดยนายกรัฐมนตรีอาบีย์ อาห์เหม็ด ของเอธิโอเปีย ซึ่งมีความรู้สึกว่าทรัมป์มีท่าทีเอนเอียงไปทางอียิปต์ ซึ่งเป็นพันธมิตรที่แข็งแกร่งของสหรัฐฯ ทำให้การเจรจาไม่ประสบผลสำเร็จ

จุดยืนของทรัมป์ที่สอดคล้องกับอียิปต์

ท่าทีของเอธิโอเปียในอดีตมีน้ำหนักมากขึ้นเมื่อพิจารณาจากคำกล่าวของทรัมป์ที่เคยระบุว่า เขื่อนดังกล่าวส่งผลให้ปริมาณน้ำที่ไหลลงสู่แม่น้ำไนล์ลดลงอย่างมาก ซึ่งเป็นมุมมองที่สะท้อนความกังวลของฝ่ายอียิปต์โดยตรง การกลับมาเสนอตัวเป็นผู้ไกล่เกลี่ยครั้งนี้จึงเป็นที่น่าจับตาว่าเขาจะสามารถสร้างสมดุลและได้รับความไว้วางใจจากทั้งสองฝ่ายได้หรือไม่

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: OilPrice

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• ผลลัพธ์จากการประชุมระหว่างผู้นำอิสราเอลและสหรัฐฯ ในวันที่ 29 ธันวาคม ว่าจะมีการกำหนดนโยบายร่วมกันต่ออิหร่านอย่างไร
• แถลงการณ์อย่างเป็นทางการเกี่ยวกับโครงการขีปนาวุธของอิหร่าน ซึ่งอาจสะท้อนถึงแนวทางความร่วมมือหรือความขัดแย้งในอนาคต

มุมมองใหม่ของอิสราเอลต่อภัยคุกคามจากอิหร่าน

มีรายงานว่าอิสราเอลกำลังปรับเปลี่ยนยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคงครั้งสำคัญ โดยให้ความสำคัญกับโครงการขีปนาวุธของอิหร่านเป็นอันดับแรก แทนที่โครงการนิวเคลียร์ที่เคยเป็นจุดสนใจหลักมาโดยตลอด การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นหลังจากมีข้อมูลระบุว่าโครงสร้างพื้นฐานด้านนิวเคลียร์ของอิหร่านได้รับความเสียหายอย่างหนักจากการปฏิบัติการทางทหารก่อนหน้านี้

การเปลี่ยนจุดโฟกัสครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า อิสราเอลประเมินว่าขีดความสามารถในการโจมตีระยะไกลของอิหร่านผ่านขีปนาวุธเป็นภัยคุกคามที่จับต้องได้และเร่งด่วนกว่าในสถานการณ์ปัจจุบัน ซึ่งถือเป็นประเด็นที่จะถูกหยิบยกขึ้นเป็นวาระหลักในการหารือกับพันธมิตรอย่างสหรัฐอเมริกา

ความเห็นต่างระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอล

การปรับเปลี่ยนมุมมองของอิสราเอลได้เผยให้เห็นถึงความแตกต่างทางความคิดกับสหรัฐฯ อย่างชัดเจน โดยประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้กล่าวหลายครั้งว่าภัยคุกคามนิวเคลียร์จากอิหร่านนั้น ‘ถูกทำลายสิ้นซากแล้ว’ (obliterated) โดยอ้างถึงผลสำเร็จของปฏิบัติการโจมตีทางอากาศที่เกิดขึ้นร่วมกับอิสราเอลเป็นเวลา 12 วันในเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา

ท่าทีดังกล่าวของผู้นำสหรัฐฯ อาจสร้างความซับซ้อนในการเจรจาที่กำลังจะมีขึ้น เนื่องจากนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู มีเป้าหมายที่จะผลักดันให้สหรัฐฯ ให้ความสำคัญกับภัยคุกคามจากขีปนาวุธของอิหร่านมากขึ้น ซึ่งเป็นประเด็นที่อิสราเอลมองว่ายังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Oilprice