สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• การพัฒนากรอบการทำงานและข้อเสนอแนะจากคณะทำงานด้านความเสี่ยงที่เกี่ยวกับธรรมชาติของ Network for Greening the Financial System (NGFS)
• แนวทางการนำความเสี่ยงด้านธรรมชาติผนวกเข้ากับการกำกับดูแลสถาบันการเงินและการทดสอบภาวะวิกฤต (Stress Test) ในอนาคต

ECB ชี้ภัยธรรมชาติไม่ใช่แค่เรื่องสิ่งแวดล้อม แต่คือความเสี่ยงเศรษฐกิจ

นายแฟรงค์ เอลเดอร์สัน (Frank Elderson) สมาชิกคณะกรรมการบริหารของธนาคารกลางยุโรป (ECB) ได้กล่าวเน้นย้ำถึงความสำคัญของการจัดการความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติ โดยระบุว่าการเสื่อมโทรมของระบบนิเวศไม่ได้เป็นเพียงปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่ยังเป็นภัยคุกคามโดยตรงต่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเงินของโลกอีกด้วย

มุมมองดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าธนาคารกลางชั้นนำของโลกกำลังขยายขอบเขตการดูแลความเสี่ยงทางการเงินให้ครอบคลุมมิติของความยั่งยืนมากขึ้น จากเดิมที่มุ่งเน้นเพียงความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ (Climate Risk) ไปสู่ความเสี่ยงที่เกิดจากการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพและความเสื่อมโทรมของระบบนิเวศ

เศรษฐกิจโลกพึ่งพาระบบนิเวศมากกว่าที่คิด

ประเด็นสำคัญที่ถูกหยิบยกขึ้นมาคือข้อมูลที่น่าตกใจว่า กิจกรรมทางเศรษฐกิจกว่าครึ่งหนึ่งของ GDP โลก หรือมากกว่า 50% มีความเชื่อมโยงและต้องพึ่งพิงบริการจากระบบนิเวศ ไม่ว่าจะเป็นแหล่งน้ำสะอาด อากาศบริสุทธิ์ การผสมเกสรของพืชผลทางการเกษตร หรือการป้องกันภัยพิบัติทางธรรมชาติจากป่าไม้และแนวปะการัง

การที่ระบบนิเวศเหล่านี้กำลังถูกทำลายลงอย่างรวดเร็ว จึงอาจส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อภาคธุรกิจต่างๆ ตั้งแต่เกษตรกรรม การประมง การท่องเที่ยว ไปจนถึงภาคการผลิตที่ต้องพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งท้ายที่สุดจะส่งผลกระทบต่อสถาบันการเงินที่ให้สินเชื่อหรือเข้าไปลงทุนในธุรกิจเหล่านั้น

บทบาทของธนาคารกลางในการรับมือความท้าทายใหม่

นายเอลเดอร์สันได้ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นที่ธนาคารกลางและหน่วยงานกำกับดูแลภาคการเงินต้องเข้ามามีบทบาทเชิงรุกในการรับมือกับความเสี่ยงด้านธรรมชาติ โดยมีแนวทางสำคัญดังนี้:

• การสร้างความตระหนักรู้: ส่งเสริมให้สถาบันการเงินตระหนักและเข้าใจถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการพึ่งพิงและการส่งผลกระทบต่อธรรมชาติ
• การพัฒนาเครื่องมือ: สนับสนุนการพัฒนาเครื่องมือและแบบจำลองเพื่อประเมินและวัดขนาดของความเสี่ยงด้านธรรมชาติต่อภาคการเงิน
• ความร่วมมือระหว่างประเทศ: ทำงานร่วมกับองค์กรระหว่างประเทศ เช่น Network for Greening the Financial System (NGFS) เพื่อสร้างมาตรฐานและแนวปฏิบัติร่วมกัน

ความเคลื่อนไหวนี้ถือเป็นสัญญาณที่ชัดเจนว่า ประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจหลักในการรักษาเสถียรภาพทางการเงินของโลก ไม่ต่างจากความเสี่ยงทางการเงินในรูปแบบดั้งเดิม

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Ecb

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• ผลกระทบระยะยาวจากการปรับลดงบประมาณด้านสิ่งแวดล้อมอย่างรุนแรงต่อโครงการและความยั่งยืนของฮ่องกง
• ทิศทางการเติบโตของภาคเทคโนโลยีและนวัตกรรมหลังได้รับการสนับสนุนด้านงบประมาณเพิ่มขึ้น
• ปฏิกิริยาของภาคประชาสังคมและสื่อต่อการลดงบประมาณของสถานีวิทยุโทรทัศน์สาธารณะ

ทิศทางใหม่: ทุ่มงบหนุนเทคโนโลยีและนวัตกรรม

รัฐบาลฮ่องกงได้ส่งสัญญาณชัดเจนถึงการให้ความสำคัญกับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ผ่านการจัดสรรงบประมาณปี 2026-27 โดยกลุ่มหน่วยงานที่จะได้รับประโยชน์สูงสุดคือฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับนวัตกรรมและเทคโนโลยี (I&T), ทรัพย์สินทางปัญญา และการส่งเสริมการลงทุน ซึ่งจะได้รับงบประมาณเพิ่มขึ้นอย่างน้อย 10% การตัดสินใจนี้เกิดขึ้นแม้ว่ารัฐบาลจะมีนโยบายโดยรวมในการควบคุมรายจ่ายประจำก็ตาม

นอกจากนี้ สำนักกิจการมหาดไทยและเยาวชนยังได้รับการอนุมัติให้เพิ่มอัตรากำลังข้าราชการได้ถึง 16% ซึ่งถือเป็นการขยายตัวด้านบุคลากรที่สูงที่สุดในบรรดาหน่วยงานทั้งหมด สะท้อนให้เห็นถึงการให้ความสำคัญกับประเด็นที่เกี่ยวข้องกับเยาวชนและกิจการภายในประเทศ

หน่วยงานสิ่งแวดล้อมและสื่อสาธารณะเผชิญการปรับลดครั้งใหญ่

ในทางตรงกันข้าม มีหน่วยงานสำคัญที่ต้องเผชิญกับการปรับลดงบประมาณอย่างหนัก โดยหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมได้รับผลกระทบมากที่สุดด้วยการถูกตัดงบประมาณลงถึง 70% ซึ่งเป็นการปรับลดที่น่าจับตามองอย่างยิ่งต่อทิศทางนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมของฮ่องกงในอนาคต

ขณะเดียวกัน สถานีวิทยุโทรทัศน์สาธารณะ (Public broadcaster) ก็เป็นอีกหน่วยงานที่ได้รับผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญ โดยจะถูกปรับลดงบประมาณลง 28% การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นท่ามกลางความพยายามของรัฐบาลในการจำกัดรายจ่ายประจำ และแสดงให้เห็นถึงการจัดลำดับความสำคัญใหม่ที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อบางภาคส่วน

ตารางสรุปการเปลี่ยนแปลงงบประมาณหน่วยงานสำคัญของฮ่องกง ปี 2026-27

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: SCMP

สิ่งที่ต้องจับตา (What to watch)

• การทบทวนแผนงานฉบับนี้อีกครั้งในช่วงต้นปี 2025 เพื่อประเมินและปรับปรุงการดำเนินงาน
• ผลการวิเคราะห์เชิงลึกเกี่ยวกับผลกระทบของความเสื่อมโทรมของธรรมชาติที่มีต่อเศรษฐกิจและระบบการเงิน

ECB ยกระดับนโยบายสีเขียว: เปิด 3 แนวรุกใหม่

ธนาคารกลางยุโรป (ECB) ได้ประกาศความคืบหน้าในการดำเนินงานด้านสภาพอากาศและธรรมชาติ โดยได้ส่งมอบภารกิจตามแผนงานเดิมสำเร็จและกำลังเริ่มต้นแผนงานฉบับใหม่สำหรับปี 2024-2025 ซึ่งมีเป้าหมายที่กว้างและลึกซึ้งกว่าเดิม แผนดังกล่าวตั้งอยู่บน 3 เสาหลักที่สะท้อนความมุ่งมั่นในการรับมือความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมอย่างจริงจัง

นางคริสติน ลาการ์ด ประธาน ECB กล่าวว่า ‘การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียวเป็นหัวใจสำคัญของภารกิจในการรักษาเสถียรภาพด้านราคา’ ซึ่งตอกย้ำถึงความสำคัญของนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมที่มีต่อเป้าหมายหลักของธนาคารกลาง

3 เสาหลักในแผนงานใหม่ของ ECB

แผนงานฉบับใหม่นี้จะมุ่งเน้นการวิเคราะห์ใน 3 ด้านสำคัญ ได้แก่:

• ผลกระทบจากการเปลี่ยนผ่าน (Transition Impact): วิเคราะห์ผลกระทบของการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียวที่มีต่อเศรษฐกิจและระบบการเงิน รวมถึงความต้องการด้านการลงทุนและผลกระทบเชิงโครงสร้าง
• ความเสี่ยงทางกายภาพ (Physical Risks): การวิเคราะห์เชิงลึกเกี่ยวกับผลกระทบจากความเสี่ยงทางกายภาพของสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง ซึ่งส่งผลกระทบต่อภาคส่วนและภูมิภาคต่างๆ ที่มีความเปราะบาง
• ความเสี่ยงจากธรรมชาติ (Nature-related Risks): การสำรวจผลกระทบจากความเสื่อมโทรมของธรรมชาติที่มีต่อภารกิจของ ECB โดยเน้นว่าปัญหาดังกล่าวส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและเสถียรภาพของระบบการเงินอย่างไร

ต่อยอดความสำเร็จ สู่การบูรณาการที่ลึกขึ้น

การประกาศแผนงานใหม่นี้เป็นการต่อยอดจากวาระด้านสภาพอากาศก่อนหน้านี้ ซึ่ง ECB ได้ริเริ่มบูรณาการปัจจัยด้านสภาพอากาศเข้ากับการดำเนินงานหลายส่วนแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการปรับพอร์ตการถือครองพันธบัตรภาคเอกชนให้เอนเอียงไปยังบริษัทที่มีผลการดำเนินงานด้านสภาพอากาศที่ดีขึ้น การจำกัดสินทรัพย์ของบริษัทที่มีการปล่อยคาร์บอนสูง และการนำปัจจัยด้านสภาพอากาศมาพิจารณาในการกำกับดูแลธนาคารพาณิชย์

นายแฟรงก์ เอลเดอร์สัน กรรมการบริหารของ ECB และรองประธานคณะกรรมการกำกับดูแล กล่าวเสริมว่า ‘เราจำเป็นต้องทำความเข้าใจและจัดการความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความเสื่อมโทรมของธรรมชาติ เพื่อให้สามารถปฏิบัติภารกิจของเราได้สำเร็จ’ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า ECB มองความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมเป็นส่วนหนึ่งของความเสี่ยงทางการเงินที่ต้องบริหารจัดการ

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: ECB Press

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• ความสามารถของเยอรมนีในการเร่งรัดการปรับใช้เทคโนโลยีสะอาดในภาคส่วนที่ยังคงล้าหลัง โดยเฉพาะอาคารและคมนาคม เพื่อให้กลับมาสู่ทิศทางการลดการปล่อยก๊าซที่เร็วขึ้น
• แรงกดดันต่อนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศของรัฐบาล เพื่อให้แน่ใจว่าสามารถบรรลุเป้าหมายระยะยาวได้ ท่ามกลางแนวโน้มที่ชะลอตัวลง

รายงานชี้เยอรมนีสูญเสียแรงส่งด้านสภาพภูมิอากาศ

Agora Energiewende ซึ่งเป็นสถาบันคลังสมองด้านพลังงานของเยอรมนี เปิดเผยรายงานประจำปีระบุว่า การปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของประเทศในปี 2025 ลดลงเพียง 1.5% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงการชะลอตัวอย่างมีนัยสำคัญในการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดในยุโรป

รายงานยังชี้ให้เห็นว่า อัตราการลดการปล่อยก๊าซในปี 2025 นั้นน้อยกว่าครึ่งหนึ่งของความสำเร็จที่ทำได้ในปี 2024 ซึ่งบ่งชี้ว่าเยอรมนีกำลังสูญเสียแรงผลักดันที่สำคัญในการต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ แม้ว่าในภาพรวมจะยังคงสามารถบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซรายปีของประเทศได้ก็ตาม

ความท้าทายในภาคอาคารและคมนาคม

ปัจจัยสำคัญที่ฉุดรั้งความก้าวหน้าของเยอรมนีคือความเชื่องช้าในการนำเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมาใช้ใน 2 ภาคส่วนหลัก ได้แก่ ภาคอาคารและภาคการคมนาคมขนส่ง การเปลี่ยนแปลงในภาคส่วนเหล่านี้ยังไม่เกิดขึ้นเร็วพอที่จะสร้างผลกระทบในวงกว้างและช่วยให้ประเทศบรรลุเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซในอัตราที่เร็วขึ้นได้

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: OilPrice

การเปลี่ยนแปลงนโยบายครั้งสำคัญ

รัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ตัดสินใจยกเลิกกฎระเบียบด้านมาตรฐานการประหยัดเชื้อเพลิงของรถยนต์ฉบับใหม่ ซึ่งเป็นนโยบายสำคัญที่ผลักดันในสมัยของประธานาธิบดีโจ ไบเดน การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ถือเป็นการปรับทิศทางนโยบายด้านยานยนต์และสิ่งแวดล้อมของสหรัฐอเมริกาอย่างมีนัยสำคัญ โดยฝ่ายบริหารของทรัมป์ให้เหตุผลว่าการยกเลิกมาตรการดังกล่าวจะเป็นประโยชน์ต่อทั้งผู้บริโภคและอุตสาหกรรมยานยนต์ในภาพรวม

ผลกระทบและความท้าทายต่ออุตสาหกรรมยานยนต์

แม้ว่าการยกเลิกข้อบังคับจะถูกมองว่าเป็นผลดีในระยะสั้น แต่ก็ได้สร้างความกังวลและคำถามใหม่ๆ ให้กับผู้ผลิตรถยนต์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นการวางแผนการลงทุนเพื่อการพัฒนาเทคโนโลยีในระยะยาว แหล่งข่าวระบุว่าสภาพแวดล้อมด้านกฎระเบียบที่ไม่แน่นอนและมีการแบ่งส่วนเช่นนี้ ทำให้ค่ายรถยนต์ต้องเผชิญกับความท้าทายในการตัดสินใจลงทุนในเทคโนโลยีใหม่ๆ เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานที่อาจเปลี่ยนแปลงได้อีกในอนาคต

ย้อนรอยมาตรฐานเดิมสมัยไบเดน

สำหรับกฎระเบียบเดิมในสมัยรัฐบาลไบเดนนั้น ได้ข้อสรุปและประกาศใช้อย่างเป็นทางการในปี 2024 โดยมีเป้าหมายที่ค่อนข้างเข้มงวดในการกำหนดอัตราการประหยัดเชื้อเพลิงของรถยนต์รุ่นใหม่ๆ ที่จะออกจำหน่ายในตลาดสหรัฐฯ ซึ่งนโยบายดังกล่าวถูกออกแบบมาเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและส่งเสริมการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพในภาคการขนส่ง อย่างไรก็ตาม รายละเอียดเชิงลึกของเป้าหมายดังกล่าวยังไม่ถูกเปิดเผยในรายงานฉบับนี้

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Oilprice

Microsoft เดินหน้าครั้งใหญ่สู่เป้าหมาย Carbon Negative

Microsoft ได้ทำข้อตกลงครั้งสำคัญในการซื้อเครดิตการกำจัดคาร์บอนไดออกไซด์จำนวนมหาศาลถึง 3.6 ล้านเมตริกตันจากโรงไฟฟ้าพลังงานชีวภาพ การเคลื่อนไหวนี้ถือเป็นหนึ่งในความพยายามที่ใหญ่ที่สุดของบริษัทในการต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และเป็นก้าวสำคัญในการบรรลุเป้าหมายที่ท้าทายในการเป็นบริษัท Carbon Negative หรือการกำจัดคาร์บอนออกจากชั้นบรรยากาศให้ได้มากกว่าที่บริษัทปล่อยออกมาภายในปี 2030

การซื้อคาร์บอนเครดิตในครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงการชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วไป แต่เป็นการลงทุนในเทคโนโลยี ‘การกำจัดคาร์บอน’ โดยตรง ซึ่งหมายถึงการดึงคาร์บอนไดออกไซด์ที่มีอยู่แล้วในบรรยากาศออกไป แทนที่จะเป็นเพียงการลดการปล่อยก๊าซใหม่ๆ เท่านั้น

ความท้าทายจากการเติบโตของ Data Center และ AI

เบื้องหลังการตัดสินใจครั้งนี้คือความท้าทายที่เพิ่มขึ้นจากการขยายตัวอย่างก้าวกระโดดของธุรกิจดาต้าเซ็นเตอร์ ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญสำหรับบริการคลาวด์และปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว การดำเนินงานของดาต้าเซ็นเตอร์ต้องใช้พลังงานมหาศาล ซึ่งส่งผลให้การปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของ Microsoft เพิ่มสูงขึ้น และอาจกระทบต่อคำมั่นสัญญาด้านสิ่งแวดล้อมที่เคยให้ไว้

ดังนั้น การซื้อเครดิตการกำจัดคาร์บอนจึงกลายเป็นกลยุทธ์ที่จำเป็นสำหรับ Microsoft เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการเติบโตทางธุรกิจและความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม ทำให้บริษัทสามารถเดินหน้าพัฒนาเทคโนโลยีล้ำสมัยไปพร้อมกับการบรรลุเป้าหมายด้านความยั่งยืน

เทคโนโลยีพลังงานชีวภาพกับการดักจับคาร์บอน

เครดิตการกำจัดคาร์บอนที่ Microsoft ซื้อนั้นมาจากโรงไฟฟ้าที่ใช้เทคโนโลยีพลังงานชีวภาพร่วมกับการดักจับและกักเก็บคาร์บอน (Bioenergy with Carbon Capture and Storage – BECCS) ซึ่งมีกระบวนการทำงานดังนี้:

• ใช้ชีวมวล (เช่น พืช) เป็นเชื้อเพลิงในการผลิตพลังงาน
• ในระหว่างกระบวนการเผาไหม้ ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ปล่อยออกมาจะถูกดักจับไว้
• คาร์บอนที่ดักจับได้จะถูกนำไปกักเก็บไว้ใต้ดินอย่างถาวร เพื่อไม่ให้กลับคืนสู่ชั้นบรรยากาศ

วิธีการนี้ถือเป็นหนึ่งในเทคโนโลยีสำคัญที่สามารถสร้าง ‘การปล่อยก๊าซติดลบ’ (Negative Emissions) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเป็นที่คาดหวังว่าจะมีบทบาทสำคัญในการต่อสู้กับภาวะโลกร้อนในระยะยาว

สรุปใจความสำคัญ

• Microsoft ทุ่มซื้อเครดิตการกำจัดคาร์บอน 3.6 ล้านตัน เพื่อเร่งสู่เป้าหมาย Carbon Negative ภายในปี 2030
• การเติบโตของธุรกิจ Data Center และ AI ทำให้ความต้องการพลังงานเพิ่มสูงขึ้น กลายเป็นความท้าทายต่อเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อม
• การลงทุนในเทคโนโลยีการกำจัดคาร์บอน เช่น พลังงานชีวภาพพร้อมการดักจับคาร์บอน เป็นกลยุทธ์สำคัญเพื่อสร้างสมดุลระหว่างการเติบโตและความยั่งยืน

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

โดย BANGKOKtoday Team

หมายเหตุ: ภาพประกอบในบทความนี้ถูกสร้างขึ้นด้วยระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI)