มีแผนธุรกิจที่ดีแล้วหรือยัง

แผนธุรกิจเป็นสิ่งสำคัญที่ลูกค้าเอสเอ็มอี จะต้องคำนึงถึงเป็นอันดับแรกซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการดำเนินงานในอนาคตรวมทั้งเป็นประโยชน์แก่สถาบันการเงินและนักลงทุนภายนอกที่จะเป็นแหล่งเงินทุนให้แก่กิจการในอนาคตได้ แผนธุรกิจจะบอกให้เราทราบว่าปัจจุบันเราเดินอยู่ตรงไหน อนาคตจะไปอยู่ที่ใด ด้วยวิธีการอย่างไร ซึ่งหากเรามีการเขียนแผนธุรกิจที่ดีก็จะช่วยทำให้การแก้ไขปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้นกับธุรกิจเป็นไปอย่างมีระบบเนื่องจากเป้าหมายและทิศทางที่วางไว้มีความชัดเจนนั่นเอง
ผู้ประกอบการที่ดำเนินกิจการมาได้ระยะหนึ่งต้องให้ความสำคัญกับการเขียนแผนธุรกิจอย่างเป็นระบบ ส่วนผู้ประกอบการที่มีแผนธุรกิจอยู่แล้วก็ควรนำแผนนั้นมาตรวจทานใหม่อีกครั้งเพื่อดำเนินการเปลี่ยนแปลงแก้ไขให้ทันกับสถานการณ์อยู่เสมอ

องค์ประกอบของแผนธุรกิจที่ดี

เมื่อผู้ประกอบการได้รู้ถึงความสำคัญในการเขียนแผนธุรกิจแล้วว่าคือการทำหน้าที่กำหนดทิศทางการดำเนินงานเพื่อป้องกันไม่ให้หลงทางหรือเดินออกจากแผนที่วางเอาไว้ แผนธุรกิจที่ดีนั้นต้องมีความชัดเจนในเป้าหมายของการทำธุรกิจซึ่งแผนธุรกิจที่ดีควรประกอบไปด้วยประเด็นต่างๆดังต่อไปนี้

1. บทสรุปผู้บริหาร

ในส่วนนี้อาจสรุปเป็นใจความสำคัญเพื่อให้ผู้อ่านได้รู้ว่าท่านเป็นใคร ทำอะไร และมีเป้าหมายธุรกิจเป็นอย่างไร ส่วนมากจะเขียนหลังจากเขียนแผนธุรกิจข้ออื่นเรียบร้อยหมดแล้ว

2. สภาพโดยทั่วไปของการทำธุรกิจต้องเขียนแยกออกมาเป็น 2 หัวข้อย่อย ดังนี้

2.1 การเปลี่ยนแปลงตามสภาพแวดล้อมทางธุรกิจ อาจใช้วิธีการเขียนตามตัวอักษรคำว่า Step เพื่อความสะดวกและสร้างความเข้าใจให้กับผู้อ่านแผนธุรกิจได้เป็นอย่างดี สังคม, เทคโนโลยี, เศรษฐกิจ, การเมือง

2.2 จุดแข็ง จุดอ่อน เป็นการพิจารณาถึงปัจจัยภายในธุรกิจว่ามีดีพอที่จะฉกฉวยโอกาส หรือจะต้องปกป้อง ลดทอนเพื่อไม่ให้เกิดความสูญเสียและเสี่ยงต่อการดำเนินธุรกิจหรือไม่อย่างไร หรือเรียกว่า การวิเคราะห์ขีดความสามารถในการแข่งขัน (Competitiveness) หากพบว่ามีจุดด้อยจะต้องรีบทำการปรับปรุง แต่หากพบว่ามีจุดดี ก็ถือว่าเป็นสินทรัพย์ซึ่งต้องนำมาใช้ให้เข้ากับจังหวะเวลาและสถานที่

3. ต้นแบบธุรกิจ (Business Model)หัวข้อนี้ เป็นส่วนสำคัญที่ชี้ให้เห็นว่าธุรกิจจะดำเนินงานไปในทิศทางใด ต้นแบบธุรกิจดังกล่าวนี้จะต้องประกอบไปด้วยส่วนสำคัญ 3 ส่วน คือ

3.1 ภารกิจ (Mission) กล่าวแนะนำตนเองว่าท่านเป็นใคร ทำไมจึงดำเนินธุรกิจนี้ขึ้นมา และรากฐานในการดำเนินธุรกิจของท่านคืออะไร

3.2 วิสัยทัศน์ (Vision) เป็นการมองไปข้างหน้า กล่าวถึงวิสัยทัศน์ของผู้ประกอบการว่าต้องการก้าวไปในทิศทางใด มองไปที่ผลลัพธ์ (Result) ขององค์กรในปัจจุบันและอนาคตว่าเป็นอย่างไร

3.3 วัตถุประสงค์ (Objective) หรือเป้าหมายธุรกิจที่ต้องการ เช่น ต้องการให้ยอดขายมีกำไรเท่าไร หรือต้องการได้รับผลตอบแทนอย่างไร รวมไปถึงต้องการเพิ่มขีดความสามารถของบุคลากรอย่างไร
4. ตลาดและการแข่งขัน
การเขียนแผนธุรกิจต้องมองตลาดและลูกค้าของธุรกิจว่ามีแนวโน้มอนาคตเป็นอย่างไร ตลาดเป้าหมายหรือลูกค้าหลักคือใคร มีตลาดและลูกค้าใหม่หรือไม่ ธุรกิจของท่านมีความได้เปรียบในตลาดเดิมหรือไม่ อย่างไร รวมทั้งสภาวะการแข่งขันจะมากขึ้นหรือน้อยลงด้วยปัจจัยจากผลกระทบอะไร เช่น ผลกระทบด้านราคา การจัดโปรโมชั่น หรือการลดล้างสต๊อกสินค้าของคู่แข่ง ซึ่งกรณีเช่นนี้จะมีความรุนแรงในช่วงที่ผู้ขายมีจำนวนมากกว่าผู้ซื้อ เป็นต้น

5. สินค้าและบริการ
มีความแตกต่างจากคู่แข่งด้านใดบ้าง เช่น ราคาต่ำกว่าแต่มีคุณภาพดีหรือมีการออกแบบที่เน้นการใช้ประโยชน์และมีคุณภาพมากกว่า เป็นต้น ในหัวข้อนี้อาจจัดทำแผ่นพับ ใบปลิว ประกอบไว้ในธุรกิจนี้ด้วยก็ได้ แต่หากสามารถจัดทำเป็นตารางเปรียบเทียบกับสินค้าหรือบริการของคู่แข่งขันทางการค้าด้วยแล้ว ก็จะทำให้มองเห็นภาพได้ชัดเจนยิ่งขึ้นว่าสินค้าและบริการที่กำลังดำเนินการอยู่มีความแตกต่าง และมีจุดดี
จุดด้อยอย่างไรบ้าง

6. กลยุทธ์การตลาดและการขาย
กล่าวถึงช่องทางการขายและกลยุทธ์ที่ใช้ในการทำตลาด ทั้งในด้านสื่อสารทางการตลาดประเภทต่างๆ เช่น การโฆษณา ประชาสัมพันธ์ ซึ่งอาจจะมีทั้งกลยุทธ์ในด้านราคา การบริการ การจัดจำหน่าย และการส่งเสริมการขาย รวมทั้งแผนกลยุทธ์ที่คาดการณ์ว่าจะสามารถสร้างความโดดเด่นให้กับธุรกิจที่ดำเนินการอยู่ได้

7. งบประมาณ
กล่าวถึงแผนการเงิน ผลประกอบการ งบกำไรขาดทุน งบดุล กระแสเงินหมุนเวียน ซึ่งต้องวางแผนเอาไว้ล่วงหน้า 3 ปี การเขียนแผนธุรกิจในส่วนนี้ผู้ประกอบการต้องอธิบายให้ชัดเจนด้วยว่างบประมาณในแผนการเงินมาจากส่วนใด หรือถ้าดำเนินการไปได้ระยะหนึ่งแล้วต้องการขยายกิจการก็ต้องเขียนแผนงบประมาณการเงินออกมาด้วยการคาดการณ์ให้ได้ว่า ถ้าใช้วิธีการกู้ยืมเงินจะสามารถผ่อนชำระหรือใช้คืนได้ในจำนวนเท่าไร ในระยะเวลาเท่าใด จึงจะสามารถถึงจุดคุ้มทุนได้

8. การจัดองค์กร
การเขียนแผนผังองค์กรธุรกิจว่ามีอะไรในกระบวนการทางธุรกิจบ้าง หัวข้อนี้อาจเขียนเป็นภาพรวมของทรัพยากรบุคลากร แผนผังองค์กร หน้าที่ผู้บริหารหลัก ระบบสารสนเทศที่มีอยู่ก็ได้ รวมทั้งหลักฐานทางกฎหมาย เช่น ทรัพย์สินทางปัญญาที่ต้องแสดงให้เห็นว่ามีอยู่ในกระบวนการจัดองค์กร เป็นต้น

9. เอกสารเพิ่มเติม
ผู้ประกอบการต้องเตรียมเอกสารต่างๆ ของบริษัทให้พร้อม เช่น ใบปลิว แผ่นพับ ภาพถ่ายประกอบ ข่าวประชาสัมพันธ์ แผนที่บริษัท ซึ่งระบุถึงทิศทางสถานที่ตั้งสำนักงานอยู่ที่ใด หรืออยู่ใกล้กับสถานที่สำคัญๆ อะไรบ้าง รวมทั้งรวบรวมเอกสารสำคัญต่างๆ ที่มีผลต่อการแสดงหลักฐานว่ามีองค์กรตั้งอยู่จริง

โดยสรุปแล้ว แผนธุรกิจที่ดีจะเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการวางแผนการดำเนินธุรกิจ การพยากรณ์ การวิเคราะห์ การดำเนินการ การทบทวน การติดตาม และการประเมินผลการดำเนินธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้เป็นเครื่องมือเพื่อขอรับการสนับสนุนทางการเงิน นอกจากนี้ แผนธุรกิจยังสามารถใช้เป็นข้อตกลงระหว่างคู่สัญญาต่างๆ อาทิ ธุรกิจกับเจ้าหนี้ ธุรกิจกับผู้ถือหุ้น ธุรกิจกับคู่ค้าได้อีกด้วย ทั้งนี้เพราะแผนธุรกิจได้ระบุถึงสิ่งต่างๆ ที่จะต้องดำเนินการไว้ล่วงหน้า ซึ่งทำให้สามารถคาดการณ์ได้ถึงผลลัพธ์ หรืออนาคตของธุรกิจนั่นเอง

ขอบคุณ kasikornbank.com

เตรียมตัวกู้อย่างไรให้ได้เงิน  ปัญหาเงินทุน เป็นข้ออุปสรรคอันดับต้นๆของผู้ประกอบการ SME เรียกได้ว่าหลายท่านมีไอเดียธุรกิจดี ทีมงานพร้อม แต่เงินที่เก็บสำรองไว้ยังไม่พอที่จะสร้างธุรกิจได้ดังฝัน การจะขอกู้เงินในสมัยก่อนอาจเป็นเรื่องยุ่งยาก แต่ปัจจุบันหลายธนาคารได้เห็นความสำคัญและปรับปรุงบริการให้ SME เข้าถึงแหล่งเงินทุน หรือกู้เงินได้ง่ายและมีข้อเสนอดีๆอย่างต่อเนื่อง แต่ก็ใช่ว่าการขอกู้ทุกครั้งจะประสบความสำเร็จเสมอไป SME หลายท่านจึงมีคำถามมายังธนาคารบ่อยครั้ง ว่าการจะกู้เงินควรมีความพร้อมอย่างไร มีอะไรต้องตระเตรียมบ้าง ธนาคารจึงจะอนุมัติเงินกู้ให้ตามที่ตั้งเป้าหมายไว้

คุณสุธารทิพย์ พิสิฐบัณฑูรย์ ผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่อาวุโส รองผู้จัดการ กลุ่มลูกค้าธุรกิจ ธนาคารไทยพาณิชย์ ผู้มีความเชี่ยวชาญทั้งในด้านสินเชื่อหรือเงินกู้ของธนาคาร และมีประสบการณ์ มีความเข้าใจในธุรกิจ SMEs เป็นอย่างดี ได้ให้คำแนะนำสำหรับ SMEs ที่อยากกู้เงินไว้ว่า ธนาคารจะพิจารณา 3 ปัจจัยหลัก คือ

1) ผู้ประกอบการต้องมีความเข้าใจในธุรกิจของตนเองอย่างลึกซึ้ง

2) มีความสามารถในการชำระเงิน และ

3) มีวินัยในการใช้เงิน

ปัจจัยที่ 1) รู้ธุรกิจของตนเองอย่างลึกซึ้ง  “เบื้องต้นสำหรับผู้ที่เตรียมตัวจะกู้ ต้องรู้จักธุรกิจของตนเป็นอย่างดี ว่าสินค้าเป็นอะไร มีคุณภาพมากน้อยแค่ไหน เหมาะสำหรับลูกค้ากลุ่มใด คู่แข่งมีใครบ้าง และที่สำคัญคือ ข้อแตกต่างจากสินค้าที่มีอยู่แล้วในตลาดทั่วไปคืออะไร เงินกู้ที่ได้ไปจะนำไปต่อยอดธุรกิจให้มีผลกำไรเกิดขึ้นได้อย่างไรบ้าง ผู้ประกอบการต้องวิเคราะห์ตัวเองให้ดี รู้จุดแข็งจุดอ่อนของธุรกิจ เตรียมข้อมูลให้แน่น ซึ่งผู้ให้กู้ก็จะพิจารณาจากกำไรที่จะเกิดขึ้น ว่าจะมีความสามารถเพียงพอที่จะชำระทั้งดอกเบี้ยและเงินต้นคืนได้อย่างสม่ำเสมอ และตามกำหนดระยะเวลาหรือไม่ ซึ่งจุดนี้จะมีความสำคัญมาก เพราะสถาบันการเงินที่ให้กู้จะใช้ในการพิจารณา” 

ในการกู้หรือขอสินเชื่อ การทำแผนธุรกิจก็เป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม โดยพบว่ามีผู้ขอกู้หลายรายจ้างผู้เชี่ยวชาญในการทำแผนธุรกิจสำหรับขออนุมัติสินเชื่อ ซึ่งคุณสุธารทิพย์ได้ ให้แนวทางในการทำแผนธุรกิจสำหรับผู้ประกอบการเอสเอ็มอีว่า ถึงแม้แผนธุรกิจจะเป็นสิ่งสำคัญ แต่ไม่ใช่สิ่งที่สำคัญที่สุด จึงไม่จำเป็นต้องไปจ้างให้ใครเขียนแผนธุรกิจให้ สิ่งสำคัญที่สถาบันการเงินอยากรู้ก่อนที่จะอนุมัติเงินกู้คือ ผู้ประกอบการรู้จักธุรกิจของตนดีแค่ไหน เช่นรู้ว่าธุรกิจของตนตอนนี้เป็นอย่างไร มีผลกำไรแต่ละเดือนเท่าไหร่ และสามารถนำเสนอข้อมูลเหล่านี้ เพื่อให้สถาบันการเงินช่วยวิเคราะห์ว่ามีความพร้อมและศักยภาพเพียงพอที่จะกู้เงินมากน้อยเพียงไร หรือต้องเสริมจุดใดเป็นพิเศษ โดยหากผู้ขอกู้ไม่พร้อมที่จะทำแผนธุรกิจเอง แต่มีข้อมูลดังกล่าวครบถ้วน ทางสถาบันการเงินที่จะให้กู้ก็จะนำข้อมูลดังกล่าวมาช่วยในการทำแผนให้ได้ เพื่อที่จะใช้เสนอขอสินเชื่อต่อคณะกรรมการของธนาคารต่อไป

ปัจจัยที่2) มีความสามารถในการชำระเงิน   อย่างที่กล่าวไปในข้างต้น การที่ธนาคารจะอนุมัติสินเชื่อให้ จะพิจารณาจากความสามารถในการชำระหนี้ของผู้กู้เป็นสิ่งสำคัญอันดับแรก แม้ว่าธนาคารจะพูดคุยเกี่ยวกับหลักทรัพย์ค้ำประกัน แต่ถ้าธุรกิจของผู้กู้มีความมั่นคง กำไรดี การเงินมีสภาพคล่อง ที่ทางธนาคารเล็งเห็นแล้วว่ามีความสามารถมากพอที่จะชำระหนี้คืนได้ทั้งเงินต้นและดอกเบี้ย หลักทรัพย์ที่ใช้ในการค้ำประกันก็จะกลายเป็นประเด็นรองลงทันที อย่างไรก็ตาม สำหรับธุรกิจ SME รายเล็กอาจจะใช้ประเด็นหลักทรัพย์ในการค้ำประกันเข้ามาช่วยพิจารณาร่วมด้วย

“ดังนั้นจะเห็นว่าสำหรับผู้ประกอบการ SME เรื่อง commitment เป็นเรื่องที่สำคัญที่สุด การที่จะมาพูดถึงหรือขอดูหลักประกันอย่างเดียวนั้นเป็นเรื่องที่ล้าสมัยไปแล้ว แต่หลักประกันเป็นเรื่องที่มีก็ดี แต่ไม่ใช่สิ่งแรกที่จะใช้ในการพิจารณา สภาพคล่องในธุรกิจ และกระแสเงินสดในแต่ละเดือนต่างหากที่สำคัญสุด”

ปัจจัยที่ 3) ต้องมีวินัยในการใช้เงิน  วินัยที่ว่าก็คือวินัยในการใช้เงินในระยะเวลาที่ผ่านมาย้อนหลังอย่างน้อย 5-7 ปีของผู้ขอกู้ ที่ต้องนำมาประกอบในการพิจารณา “ธนาคารจะพิจารณาประวัติการทำธุรกิจของผู้กู้ที่ต้องทำธุรกิจมาอย่างน้อย 3 ปี ประวัติต้องไม่มีความเสียหายในเครดิตบูโร ถ้าในกรณีที่มีการเกินวงเงินบ่อยครั้ง หรือมีเช็คคืน (เช็คเด้ง) โอกาสที่จะได้รับการอนุมัติสินเชื่อก็ลดน้อยลง”

คุณสุธารทิพย์ได้แนะนำว่าผู้ประกอบการควรรักษาวินัยในการใช้เงินอย่างเคร่งครัด ควรให้ความสำคัญต่อการชำระหนี้ตามที่ตกลงกัน ไม่ควรปล่อยให้มีประวัติหนี้เสีย หรือผิดนัดชำระหนี้กับสถาบันใดๆ เพราะอาจส่งผลไปยังอนาคต โดยเฉพาะลูกค้าที่มีพฤติกรรม “โกงแบงค์” ลูก หลานที่จะมากู้ต่อก็ลำบาก เพราะสถาบันการเงินจะมีข้อมูลเรื่องนี้อยู่แล้ว เพื่อป้องกันการเกิดปัญหาหนี้เสียขึ้น

ในตอนท้ายคุณสุธารทิพย์ฝากถึงผู้ประกอบการ ว่าอย่าอายเมื่อมีปัญหาและอย่ากลัวที่จะเข้ามาคุยกับธนาคาร การติดต่อและพูดคุยกับธนาคารถึงความเป็นไปในธุรกิจถือว่าเป็นประโยชน์อย่างมาก เพราะเรื่องนี้จะทำให้ผู้ประกอบการสามารถทำธุรกิจได้อย่างราบรื่น ธนาคารอาจได้มีส่วนช่วยให้คำแนะนำและเติบโตไปพร้อมๆ กัน เมื่อลูกค้า SME เผชิญปัญหาธนาคารก็ยินดีช่วยคิดและช่วยหาทางออกเพื่อก้าวไปสู่ความสำเร็จด้วยกัน

ขอบคุณ scbsme.com