ภาพรวมสถานการณ์ล่าสุด

ราคาน้ำมันดิบในตลาดเอเชียช่วงเช้าวันศุกร์ปรับตัวลดลง หลังจากสหรัฐอเมริกาประกาศออกใบอนุญาตพิเศษเป็นการชั่วคราว เพื่อเปิดทางให้สามารถทำธุรกรรมซื้อขายน้ำมันดิบของรัสเซียที่ถูกบรรทุกบนเรือและติดค้างอยู่กลางทะเลแล้ว อันเนื่องมาจากผลกระทบของมาตรการคว่ำบาตรก่อนหน้านี้ การตัดสินใจดังกล่าวถูกมองว่าเป็นความพยายามที่จะเพิ่มอุปทานน้ำมันเข้าสู่ตลาดโลกในระยะสั้น เพื่อบรรเทาแรงกดดันด้านราคาพลังงาน

ผลกระทบต่อราคาน้ำมันดิบ Brent และ WTI

การประกาศดังกล่าวส่งผลให้ตลาดตอบรับในเชิงลบทันที โดยราคาสัญญาน้ำมันดิบสำคัญทั้งสองชนิดปรับตัวลดลง ณ เวลาประมาณ 09:58 น. วันที่ 13 มีนาคม 2569 ตามเวลาประเทศไทย มีรายละเอียดดังนี้:

• น้ำมันดิบเบรนท์ (Brent crude) ราคาลดลง -0.38% มาอยู่ที่ 100.10 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล (ประมาณ 3,200 บาท)
• น้ำมันดิบเวสต์เท็กซัส (WTI) ราคาลดลง -0.58% มาอยู่ที่ 95.17 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล (ประมาณ 3,040 บาท)

การผ่อนปรนมาตรการเป็นเวลา 30 วันนี้ คาดว่าจะช่วยปลดล็อกปริมาณน้ำมันจำนวนหนึ่งที่เคยติดค้างอยู่นอกตลาด ให้สามารถกลับเข้ามาสู่ห่วงโซ่อุปทานได้อีกครั้ง

สิ่งที่ต้องจับตา

นักลงทุนและตลาดพลังงานทั่วโลกกำลังจับตามองว่าการปลดล็อกอุปทานน้ำมันรัสเซียในระยะสั้นนี้จะส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพราคาในระยะยาวอย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใบอนุญาตชั่วคราวระยะเวลา 30 วันสิ้นสุดลง นอกจากนี้ยังต้องติดตามท่าทีของกลุ่มประเทศผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่อื่นๆ ต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปนี้ด้วย

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Oilprice

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• ผลกระทบต่อเสถียรภาพงบประมาณของรัสเซียในระยะต่อไป หากรายได้จากภาคพลังงานยังคงลดลงต่อเนื่อง
• ทิศทางนโยบายการผลิตและส่งออกพลังงานของรัสเซีย เพื่อรับมือกับสถานการณ์รายได้ที่หดตัว
• ความผันผวนของราคาน้ำมันโลกและอัตราแลกเปลี่ยนเงินรูเบิล ซึ่งเป็นตัวแปรสำคัญต่อรายได้ของประเทศ

การคาดการณ์รายได้พลังงานรัสเซียเผชิญภาวะหดตัวรุนแรง

ข้อมูลจากการคำนวณของสำนักข่าว Reuters ชี้ให้เห็นว่ารายได้จากน้ำมันและก๊าซของรัฐบาลรัสเซียในเดือนมกราคมมีแนวโน้มลดลงอย่างมีนัยสำคัญถึง -46% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า การวิเคราะห์ดังกล่าวอิงจากข้อมูลตัวเลขการผลิตน้ำมันและก๊าซ อัตราการกลั่น และยอดขายทั้งในตลาดภายในประเทศและตลาดต่างประเทศ

ตัวเลขรายได้ที่คาดการณ์สำหรับเดือนมกราคมอยู่ที่ 420 พันล้านรูเบิล ซึ่งเทียบเท่ากับประมาณ 5.42 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 1.69 แสนล้านบาท) การลดลงอย่างมากนี้สะท้อนถึงความท้าทายทางเศรษฐกิจที่รัสเซียกำลังเผชิญ แม้ว่าจะเป็นผู้ส่งออกพลังงานรายใหญ่ของโลกก็ตาม

สองปัจจัยหลักกดดันรายได้: ราคาน้ำมันโลกและค่าเงินรูเบิล

สาเหตุสำคัญที่ส่งผลให้รายได้ของรัสเซียลดลงมาจากสองปัจจัยหลัก ประการแรกคือราคาน้ำมันในตลาดโลกที่ปรับตัวลดลงจากช่วงก่อนหน้า ทำให้มูลค่าการส่งออกลดลงตามไปด้วย ประการที่สองคือการแข็งค่าของสกุลเงินรูเบิล ซึ่งส่งผลให้รายรับในรูปสกุลเงินต่างประเทศเมื่อแปลงกลับมาเป็นรูเบิลแล้วมีมูลค่าลดลง

แหล่งข่าวระบุว่า ค่าเงินรูเบิลแข็งค่าขึ้นกว่า 30% ในเดือนธันวาคม 2025 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ซึ่งการแข็งค่าของสกุลเงินท้องถิ่นนี้ได้กลายเป็นแรงกดดันเพิ่มเติมต่อรายได้ภาครัฐที่พึ่งพิงการส่งออกเป็นหลัก

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Reuters

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• ผลกระทบระยะยาวต่อตลาดพลังงานนิวเคลียร์โลก และความสามารถของสหรัฐฯ ในการแข่งขันด้านการผลิตเชื้อเพลิงนิวเคลียร์
• การดำเนินงานของบริษัทที่ได้รับสัญญาว่าจะสามารถเพิ่มกำลังการผลิตได้ตามเป้าหมายที่วางไว้หรือไม่
• นโยบายด้านพลังงานของสหรัฐฯ ในอนาคต ที่อาจมีการลงทุนเพิ่มเติมเพื่อสร้างความมั่นคงทางพลังงานอย่างสมบูรณ์

สหรัฐฯ เดินหน้าสร้างความมั่นคงทางพลังงานนิวเคลียร์

กระทรวงพลังงานของสหรัฐอเมริกา (U.S. Department of Energy) ได้ประกาศแผนการลงทุนครั้งใหญ่เพื่อกระตุ้นอุตสาหกรรมการเสริมสมรรถนะแร่ยูเรเนียมภายในประเทศ การเคลื่อนไหวครั้งนี้มีเป้าหมายที่ชัดเจนในการลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์จากรัสเซีย ซึ่งเป็นผู้เล่นรายใหญ่ในตลาดโลก การลงทุนมูลค่ารวม 2.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 8.44 หมื่นล้านบาท) จะถูกจัดสรรให้กับบริษัทต่างๆ ตลอดระยะเวลา 10 ปีข้างหน้า เพื่อสร้างขีดความสามารถในการผลิตเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์รุ่นใหม่

3 บริษัทหัวหอกรับสัญญารอบแรก

ในการเริ่มต้นโครงการ มีบริษัท 3 แห่งที่ได้รับการคัดเลือกให้รับสัญญามูลค่ารวม 900 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 2.81 หมื่นล้านบาท) ต่อราย เพื่อพัฒนาและขยายกำลังการผลิตเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ภายในประเทศ ประกอบด้วย:

• American Centrifuge Operating: บริษัทในเครือของ Centrus Energy Corp. ซึ่งเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ก
• Orano Federal Services: หน่วยงานในสหรัฐฯ ของ Orano SA บริษัทนิวเคลียร์ยักษ์ใหญ่จากฝรั่งเศส
• General Matter: สตาร์ทอัพด้านการเสริมสมรรถนะเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ที่ได้รับการสนับสนุนจากนักลงทุนชื่อดังอย่าง Peter Thiel

นอกเหนือจากสามบริษัทข้างต้น ยังมีบริษัท Global Laser Enrichment ที่ถูกกล่าวถึงในแผนการลงทุนนี้ด้วย ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของรัฐบาลสหรัฐฯ ในการกระจายการสนับสนุนไปยังผู้ผลิตหลายรายเพื่อสร้างระบบนิเวศที่แข็งแกร่ง

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Oilprice

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• แนวโน้มการส่งออก LNG ของรัสเซียไปยังตลาดเอเชีย โดยเฉพาะจีน ท่ามกลางแรงกดดันจากมาตรการคว่ำบาตรของชาติตะวันตก
• บทบาทของบริษัทพลังงานจีนในการสนับสนุนและลงทุนในโครงการพลังงานของรัสเซียในอนาคต

จีนกลายเป็นตลาดหลักสำหรับ LNG รัสเซียที่ถูกคว่ำบาตร

ข้อมูลล่าสุดชี้ให้เห็นว่ารัสเซียประสบความสำเร็จในการหาตลาดใหม่สำหรับก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ที่ถูกคว่ำบาตรโดยชาติตะวันตก โดยมีจีนเป็นจุดหมายปลายทางที่สำคัญ จากข้อมูลของ Kpler ที่อ้างอิงโดย Reuters ระบุว่าในปีที่ผ่านมา บริษัท Novatek ของรัสเซียได้ส่งออก LNG จากโครงการ Arctic LNG 2 ไปยังจีนมากถึง 21 เที่ยวเรือ นอกจากนี้ ยังมีการส่งออกจากโรงงาน Portovaya ของ Gazprom อีก 1 เที่ยวเรือ ซึ่งทั้งสองโครงการนี้อยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐอเมริกาและสหภาพยุโรป

บทบาทของบริษัทจีนในโครงการ Arctic LNG 2

ความสัมพันธ์ด้านพลังงานที่แน่นแฟ้นระหว่างรัสเซียและจีนสะท้อนให้เห็นผ่านการลงทุนโดยตรงในโครงการพลังงาน โดยบริษัทน้ำมันแห่งชาติจีน (CNPC) และบริษัทน้ำมันนอกชายฝั่งแห่งชาติจีน (CNOOC) ต่างก็เป็นผู้ถือหุ้นในโครงการ Arctic LNG 2 ของ Novatek ในสัดส่วนรายละ 10% การมีส่วนร่วมนี้แสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของจีนในการสร้างความมั่นคงทางพลังงานผ่านการร่วมมือกับรัสเซีย แม้ว่าโครงการดังกล่าวจะเผชิญกับแรงกดดันจากนานาชาติก็ตาม

ภาพรวมการส่งออกพลังงานรัสเซีย

การส่งออก LNG ไปยังจีนที่เพิ่มขึ้นเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ของรัสเซียในการปรับทิศทางการค้าพลังงานจากยุโรปมายังเอเชีย หลังจากเผชิญมาตรการคว่ำบาตรอย่างหนัก แหล่งข่าวยังระบุว่าการส่งออก LNG โดยรวมของรัสเซียไปยังจีนมีแนวโน้มแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ซึ่งตอกย้ำว่าจีนได้กลายเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่ช่วยพยุงเศรษฐกิจของรัสเซียในภาคส่วนพลังงานได้อย่างมีนัยสำคัญ

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Oilprice

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• ทิศทางนโยบายของสหรัฐฯ ที่มีต่อพันธมิตรในยุโรป และผลกระทบต่อความสัมพันธ์ทางการค้าและความมั่นคง
• ท่าทีและอิทธิพลของรัสเซียในภูมิภาคยุโรปตะวันออกหลังความขัดแย้ง
• ความคืบหน้าและเงื่อนไขของข้อตกลงสันติภาพยูเครน ซึ่งจะส่งผลต่อเสถียรภาพในระยะยาว

ยุโรปเผชิญแรงกดดันสองมหาอำนาจ

นักวิเคราะห์เตือนว่าภูมิทัศน์การลงทุนในยุโรปกำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งสำคัญจากปัจจัยทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยมีแรงกดดันมาจากสองมหาอำนาจหลัก ประการแรกคือภัยคุกคามที่ต่อเนื่องจากรัสเซีย ซึ่งยังคงสร้างความไม่แน่นอนด้านความมั่นคงและพลังงานให้กับทั้งภูมิภาค

ในขณะเดียวกัน ยุโรปยังต้องรับมือกับแรงกดดันจากสหรัฐอเมริกา ซึ่งแม้จะเป็นพันธมิตร แต่แนวนโยบายในบางครั้งอาจส่งผลกระทบต่อผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของยุโรป ทำให้นักลงทุนต้องประเมินความเสี่ยงจากทั้งสองด้านอย่างรอบคอบในการตัดสินใจจัดสรรเงินลงทุน

สันติภาพยูเครนอาจไม่ใช่คำตอบสุดท้าย

แม้จะมีความคาดหวังว่าข้อตกลงสันติภาพในยูเครนอาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต แต่รายงานชี้ว่าสันติภาพเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอที่จะนำพายุโรปไปสู่ยุคแห่งความเจริญรุ่งเรืองได้อย่างที่หลายฝ่ายคาดหวัง เนื่องจากความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ที่หยั่งรากลึกจะยังคงเป็นปัจจัยกดดันต่อไป

ความท้าทายเชิงโครงสร้าง ทั้งในด้านพลังงาน การป้องกันประเทศ และการแข่งขันทางเศรษฐกิจกับมหาอำนาจอื่น จะยังคงเป็นโจทย์ใหญ่ที่ยุโรปต้องแก้ไข ดังนั้น นักลงทุนจึงไม่ควรมองข้ามความเสี่ยงเหล่านี้ และต้องเตรียมกลยุทธ์เพื่อรับมือกับความผันผวนที่อาจเกิดขึ้นได้ตลอดทั้งปี

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: FTMarkets

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• การดำเนินงานตามแผนเพิ่มกำลังการผลิตในปี 2026 ว่าจะสามารถบรรลุเป้าหมายที่ 525 ล้านตันได้หรือไม่
• ผลกระทบของแผนการผลิตของรัสเซียต่อเสถียรภาพของตลาดน้ำมันโลกและกลุ่มประเทศผู้ผลิตน้ำมัน

รัสเซียยืนยันกำลังการผลิตน้ำมันปี 2025 คงที่

อเล็กซานเดอร์ โนวัค รองนายกรัฐมนตรีของรัสเซีย เปิดเผยว่า ปริมาณการผลิตน้ำมันดิบของประเทศในปี 2025 จะยังคงอยู่ในระดับเดียวกับปีก่อนหน้าที่ 516 ล้านตัน ซึ่งตัวเลขดังกล่าวเมื่อคำนวณตามอัตราส่วน 7.33 บาร์เรลต่อตัน จะเทียบเท่ากับประมาณ 10.36 ล้านบาร์เรลต่อวัน การรักษาระดับการผลิตนี้สะท้อนถึงนโยบายด้านพลังงานที่มุ่งเน้นเสถียรภาพในระยะสั้นของรัสเซีย

เปิดแผนเพิ่มการผลิตสู่ 525 ล้านตันในปี 2026

สำหรับทิศทางในอนาคต รัฐบาลรัสเซียตั้งเป้าหมายที่จะเพิ่มปริมาณการผลิตน้ำมันดิบขึ้นเป็น 525 ล้านตันในปี 2026 ซึ่งคิดเป็นการเพิ่มขึ้นประมาณ 2% จากระดับของปี 2025 หรือเทียบเท่ากับ 10.54 ล้านบาร์เรลต่อวัน การปรับเพิ่มเป้าหมายดังกล่าวมีขึ้นเพื่อให้สอดคล้องกับแผนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ซึ่งบ่งชี้ถึงความเชื่อมั่นในอุปสงค์ของตลาดโลกในระยะต่อไป

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Oilprice

ทำไมแผนเดิมจึงล้มเหลว?

แนวคิดเริ่มต้นของกลุ่ม G7 คือการใช้ผลกำไรที่เกิดขึ้นจากสินทรัพย์ของธนาคารกลางรัสเซียมูลค่าหลายแสนล้านยูโรที่ถูกอายัดไว้ มาค้ำประกันเงินกู้ก้อนใหญ่ให้กับยูเครน อย่างไรก็ตาม แผนดังกล่าวกลับต้องเผชิญกับอุปสรรคสำคัญหลายประการ โดยเฉพาะข้อกังวลทางกฎหมายที่ซับซ้อนและความลังเลจากประเทศสมาชิกบางส่วนในยุโรป ทำให้การผลักดันแผนนี้เป็นไปได้ยาก

โมเดล ‘หนี้ร่วม’ ทำงานอย่างไร

ภายใต้ข้อเสนอใหม่ สหภาพยุโรปจะเป็นผู้กู้ยืมเงินในนามของชาติสมาชิกทั้งหมดผ่านการออกพันธบัตรหรือ ‘หนี้ร่วม’ ซึ่งเป็นกลไกที่เคยใช้สำเร็จมาแล้วในช่วงวิกฤตโควิด-19 เงินที่ระดมทุนได้จะถูกส่งมอบให้ยูเครนในรูปแบบเงินกู้ โดยมีงบประมาณของ EU เป็นหลักประกันหลัก ซึ่งสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนได้มากกว่า

บทบาทของสินทรัพย์รัสเซียในแผนใหม่

แม้ว่าผลกำไรจากสินทรัพย์รัสเซียที่ถูกอายัดไว้จะไม่ถูกใช้เป็นหลักประกันโดยตรงอีกต่อไป แต่จะถูกเปลี่ยนมาใช้เป็นแหล่งเงินสำรองระยะยาวเพื่อชำระคืนหนี้ที่ EU ก่อขึ้น วิธีนี้ช่วยลดความเสี่ยงทางกฎหมายที่อาจเกิดขึ้นจากการยึดผลกำไรโดยตรง และทำให้แผนมีความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติมากขึ้น ก่อนการประชุมสุดยอดผู้นำ G7 ที่กำลังจะมาถึง

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Ft

ความขัดแย้งทางกฎหมายครั้งใหม่ปะทุ

สถานการณ์ความตึงเครียดระหว่างรัสเซียและชาติตะวันตกได้ทวีความรุนแรงขึ้นในมิติใหม่ เมื่อรัสเซียตัดสินใจดำเนินการทางกฎหมายกับ Euroclear ซึ่งเป็นหนึ่งในสถาบันการเงินที่ใหญ่ที่สุดของโลก การเคลื่อนไหวครั้งนี้ถูกมองว่าเป็นการส่งสัญญาณเตือนที่ชัดเจนไปยังบรัสเซลส์ ซึ่งกำลังพิจารณาแนวทางที่ท้าทายในการใช้ทรัพย์สินของรัสเซียที่ถูกอายัดไว้

เบื้องหลังแผนเงินกู้ 9 หมื่นล้านยูโรของ EU

แหล่งข่าวระบุว่า สหภาพยุโรปกำลังพิจารณาแผนการที่จะนำผลกำไรที่เกิดจากทรัพย์สินของธนาคารกลางรัสเซียที่ถูกแช่แข็งไว้ในยุโรป มาใช้เป็นหลักประกันในการระดมทุนเพื่อจัดหาเงินกู้มูลค่ามหาศาลถึง 9 หมื่นล้านยูโรให้กับยูเครน เพื่อใช้ในการฟื้นฟูประเทศและสนับสนุนการป้องกันตนเอง การฟ้องร้องของรัสเซียจึงเกิดขึ้นเพื่อสกัดกั้นแผนการดังกล่าว ซึ่งอาจสร้างบรรทัดฐานใหม่ในการจัดการทรัพย์สินระหว่างประเทศ

ผลกระทบและความท้าทายที่อาจเกิดขึ้น

การต่อสู้ทางกฎหมายครั้งนี้อาจส่งผลกระทบในวงกว้างต่อระบบการเงินโลก และสร้างความท้าทายให้กับสถาบันการเงินอย่าง Euroclear ที่ต้องรับมือกับแรงกดดันจากทั้งสองฝ่าย นักวิเคราะห์มองว่าผลลัพธ์ของคดีนี้อาจมีนัยสำคัญต่ออนาคตของมาตรการคว่ำบาตรทางการเงิน

• อาจเกิดความซับซ้อนทางกฎหมายระหว่างประเทศเกี่ยวกับการอายัดทรัพย์สิน
• สร้างความเสี่ยงต่อเสถียรภาพและความน่าเชื่อถือของสถาบันการเงินที่เป็นตัวกลาง
• อาจเป็นบรรทัดฐานใหม่ในการจัดการทรัพย์สินของรัฐที่ถูกอายัดในอนาคต

สรุปใจความสำคัญ

• การที่รัสเซียฟ้อง Euroclear เป็นการตอบโต้โดยตรงต่อมาตรการของชาติตะวันตก และแผนการใช้ทรัพย์สินของตน
• แผนการของ EU ที่จะใช้กำไรจากทรัพย์สินแช่แข็งเพื่อช่วยยูเครนกำลังเผชิญกับความเสี่ยงและความท้าทายทางกฎหมายที่สำคัญ
• ผลลัพธ์ของคดีนี้อาจส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อระบบการเงินระหว่างประเทศและความสัมพันธ์ทางการทูตในระยะยาว

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

หมายเหตุ: ภาพประกอบในบทความนี้ถูกสร้างขึ้นด้วยระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI)