กองทุนรวมลงทุนในหุ้นกู้ต่างประเทศ ต้องดู hedging และ credit risk ยังไง
การลงทุนในกองทุนรวมลงทุนในหุ้นกู้ต่างประเทศเป็นทางเลือกที่น่าสนใจในการกระจายความเสี่ยงและแสวงหาผลตอบแทนที่สูงขึ้น แต่ก่อนจะตัดสินใจลงทุน การทำความเข้าใจปัจจัยสำคัญอย่าง Hedging (การป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน) และ Credit Risk (ความเสี่ยงการผิดนัดชำระหนี้) ถือเป็นหัวใจหลักที่จะช่วยให้นักลงทุนสามารถเลือกกองทุนที่เหมาะสมกับตนเองได้
สรุปใจความสำคัญ
- Hedging (การป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน): ปัจจัยสำคัญที่สุดที่ส่งผลต่อความผันผวนของกองทุน มีทั้งแบบป้องกันเต็มจำนวน (Fully Hedged), บางส่วน (Partially Hedged) หรือไม่ป้องกันเลย (Unhedged) ซึ่งมีผลต่อผลตอบแทนและความเสี่ยงต่างกัน
- Credit Risk (ความเสี่ยงการผิดนัดชำระหนี้): สะท้อนคุณภาพของหุ้นกู้ที่กองทุนเข้าไปลงทุน ดูได้จาก Credit Rating ยิ่งเรตติ้งสูง (เช่น AAA, AA) ความเสี่ยงยิ่งต่ำ แต่ผลตอบแทนก็อาจต่ำลงตามไปด้วย
- Duration (อายุเฉลี่ยของตราสาร): ตัวชี้วัดความอ่อนไหวของราคาหุ้นกู้ต่อการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย กองทุนที่มี Duration ยาวจะมีความเสี่ยงจากดอกเบี้ยขาขึ้นสูงกว่า
- Fund Fact Sheet: คือเอกสารสำคัญที่นักลงทุนต้องอ่านให้ละเอียด เพราะรวบรวมข้อมูลสำคัญทั้งนโยบายการลงทุน สัดส่วนสินทรัพย์ และค่าธรรมเนียมไว้ทั้งหมด
ทำไมกองทุนรวมหุ้นกู้ต่างประเทศถึงน่าสนใจ?
ในภาวะที่อัตราดอกเบี้ยในประเทศอาจไม่สูงนัก การมองหาโอกาสการลงทุนในต่างประเทศจึงเป็นทางเลือกที่ได้รับความนิยมมากขึ้น กองทุนรวมหุ้นกู้ต่างประเทศ หรือ Global Bond Fund เปิดโอกาสให้นักลงทุนไทยสามารถเข้าถึงตลาดตราสารหนี้ทั่วโลกได้ง่ายขึ้น ซึ่งมีข้อดีหลายประการ
- การกระจายความเสี่ยง (Diversification): ช่วยลดการพึ่งพาตลาดการเงินในประเทศเพียงแห่งเดียว การลงทุนในภูมิภาคหรืออุตสาหกรรมที่หลากหลายช่วยลดความผันผวนของพอร์ตการลงทุนโดยรวมได้
- โอกาสรับผลตอบแทนที่สูงขึ้น: ตราสารหนี้ในบางประเทศหรือของบางบริษัทอาจให้ผลตอบแทน (Yield) ที่สูงกว่าตราสารหนี้ในประเทศที่มีอันดับความน่าเชื่อถือใกล้เคียงกัน
- เข้าถึงผู้ออกตราสารที่หลากหลาย: สามารถลงทุนในหุ้นกู้ของบริษัทชั้นนำระดับโลก หรือพันธบัตรรัฐบาลของประเทศที่มีความมั่นคงสูง ซึ่งเป็นตัวเลือกที่ไม่มีในตลาดไทย
อย่างไรก็ตาม การลงทุนในต่างแดนก็มาพร้อมกับความเสี่ยงที่ซับซ้อนกว่าการลงทุนในประเทศ โดยเฉพาะความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนและความน่าเชื่อถือของผู้ออกตราสาร
หัวใจหลักที่ต้องเข้าใจ: Hedging และ Credit Risk
สองปัจจัยสำคัญที่นักลงทุนต้องพิจารณาอย่างละเอียดก่อนตัดสินใจลงทุนในกองทุนหุ้นกู้ต่างประเทศ คือ นโยบายการป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน (Hedging) และความเสี่ยงด้านเครดิต (Credit Risk) ซึ่งทั้งสองอย่างนี้มีผลโดยตรงต่อผลตอบแทนและความเสี่ยงของกองทุน
Hedging (การป้องกันความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน) สำคัญแค่ไหน?
เมื่อเรานำเงินบาทไปลงทุนในสินทรัพย์สกุลเงินต่างประเทศ เช่น ดอลลาร์สหรัฐ ยูโร หรือเยน ผลตอบแทนที่เราจะได้รับกลับมาเป็นเงินบาทนั้น จะขึ้นอยู่กับ 2 ส่วน คือ 1) ผลตอบแทนจากตัวสินทรัพย์เอง และ 2) การเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน ซึ่งอาจทำให้กำไรเพิ่มขึ้นหรือขาดทุนก็ได้
Hedging คือกระบวนการทำธุรกรรมทางการเงินล่วงหน้าเพื่อ ‘ล็อก’ อัตราแลกเปลี่ยนไว้ ทำให้ไม่ว่าค่าเงินจะผันผวนไปอย่างไร ก็จะไม่กระทบต่อมูลค่าเงินลงทุนเมื่อแปลงกลับเป็นเงินบาท โดยทั่วไปนโยบายของกองทุนจะแบ่งได้ 3 รูปแบบหลัก
| นโยบาย Hedging | ลักษณะ | เหมาะกับใคร |
|---|---|---|
| Fully Hedged (ป้องกันเต็มจำนวน) | กองทุนจะป้องกันความเสี่ยงค่าเงินเกือบ 100% ผลตอบแทนจะมาจากตัวหุ้นกู้เป็นหลัก | นักลงทุนที่ต้องการผลตอบแทนจากดอกเบี้ยหุ้นกู้โดยตรง และไม่ต้องการรับความเสี่ยงจากค่าเงิน |
| Partially Hedged (ป้องกันบางส่วน) | กองทุนจะป้องกันความเสี่ยงค่าเงินไว้ส่วนหนึ่ง และปล่อยอีกส่วนให้ลอยตัวตามตลาด | นักลงทุนที่รับความเสี่ยงได้ปานกลาง และต้องการโอกาสทำกำไรจากค่าเงินบ้าง |
| Unhedged (ไม่ป้องกันความเสี่ยง) | กองทุนจะไม่ป้องกันความเสี่ยงค่าเงินเลย ผลตอบแทนจะผันผวนตามค่าเงินเต็มที่ | นักลงทุนที่รับความเสี่ยงได้สูงมาก และคาดการณ์ทิศทางค่าเงินได้แม่นยำ (เช่น คาดว่าเงินบาทจะอ่อนค่า) |
การทำ Hedging มีต้นทุน ซึ่งจะหักออกจากผลตอบแทนของกองทุน ดังนั้น กองทุนแบบ Fully Hedged มักจะมีผลตอบแทนคาดหวังต่ำกว่าแบบ Unhedged เล็กน้อย หากอัตราแลกเปลี่ยนไม่เปลี่ยนแปลง แต่ก็ช่วยลดความผันผวนได้อย่างมีนัยสำคัญ
อ่านเพิ่ม: Recession คืออะไร? สัญญาณถดถอยที่คนทั่วไปควรสังเกต
Credit Risk (ความเสี่ยงการผิดนัดชำระหนี้) ดูจากอะไร?
Credit Risk คือความเสี่ยงที่ผู้ออกหุ้นกู้ (บริษัทเอกชนหรือรัฐบาล) จะไม่สามารถจ่ายดอกเบี้ยหรือคืนเงินต้นได้ตามกำหนด ซึ่งจะส่งผลให้มูลค่าของหุ้นกู้นั้นลดลงอย่างรุนแรง เราสามารถประเมินความเสี่ยงนี้ได้จาก ‘อันดับความน่าเชื่อถือ’ หรือ Credit Rating ที่จัดทำโดยสถาบันจัดอันดับชั้นนำ เช่น S&P, Moody’s และ Fitch
- Investment Grade (กลุ่มน่าลงทุน): เป็นหุ้นกู้ที่มีอันดับความน่าเชื่อถือตั้งแต่ BBB- ขึ้นไป (เช่น AAA, AA, A) ถือว่ามีความเสี่ยงในการผิดนัดชำระหนี้ต่ำ ให้ผลตอบแทนไม่สูงมากนัก เหมาะสำหรับนักลงทุนที่เน้นความมั่นคง
- High Yield (กลุ่มผลตอบแทนสูง): หรือที่เรียกว่า ‘Junk Bond’ เป็นหุ้นกู้ที่มีอันดับความน่าเชื่อถือต่ำกว่า BBB- ลงมา มีความเสี่ยงผิดนัดชำระหนี้สูง แต่ก็ให้ผลตอบแทนที่สูงขึ้นเพื่อชดเชยความเสี่ยงนั้น เหมาะสำหรับนักลงทุนที่รับความเสี่ยงได้สูง
นักลงทุนควรตรวจสอบใน Fund Fact Sheet ว่ากองทุนที่เราสนใจนั้นลงทุนในหุ้นกู้ที่มี Credit Rating เฉลี่ยอยู่ที่ระดับใด และมีการกระจายการลงทุนในหุ้นกู้แต่ละอันดับความน่าเชื่อถืออย่างไร กองทุนที่เน้นลงทุนใน High Yield Bond จะมีความผันผวนของราคาสูงกว่ากองทุนที่เน้น Investment Grade อย่างชัดเจน โดยเฉพาะในช่วงที่เศรษฐกิจถดถอย
อีกหนึ่งตัวแปรที่ห้ามมองข้าม: Duration
นอกเหนือจาก Hedging และ Credit Risk แล้ว ‘Duration’ หรืออายุเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของกระแสเงินสดของตราสารหนี้ เป็นอีกหนึ่งค่าที่สำคัญมาก Duration บอกถึงความอ่อนไหวของราคาตราสารหนี้เมื่ออัตราดอกเบี้ยในตลาดเปลี่ยนแปลงไป
หลักการง่ายๆ คือ ‘Duration ยิ่งสูง ราคาของกองทุนจะยิ่งอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงของดอกเบี้ย’ ตัวอย่างเช่น หากกองทุนมี Duration เฉลี่ย 7 ปี หมายความว่า ถ้าอัตราดอกเบี้ยในตลาดปรับตัวสูงขึ้น 1% มูลค่าของกองทุน (NAV) อาจจะปรับตัวลดลงประมาณ 7% ในทางกลับกัน หากดอกเบี้ยลดลง 1% มูลค่ากองทุนก็จะปรับตัวสูงขึ้นประมาณ 7%
ดังนั้น ในช่วงที่คาดว่าดอกเบี้ยจะเป็นขาขึ้น การเลือกลงทุนในกองทุนหุ้นกู้ที่มี Duration สั้น (Short Duration) จะช่วยลดผลกระทบต่อพอร์ตการลงทุนได้ดีกว่า
อ่านเพิ่ม: อ่านงบการเงินสำหรับนักลงทุน: งบดุล-งบกำไรขาดทุน-งบกระแสเงินสด
Checklist ก่อนตัดสินใจลงทุน
เพื่อให้นักลงทุนสามารถเลือกกองทุนรวมหุ้นกู้ต่างประเทศได้อย่างมั่นใจ ควรตรวจสอบข้อมูลต่างๆ ตาม Checklist ต่อไปนี้
- 1. ตรวจสอบนโยบาย Hedging: กองทุนเป็นแบบ Fully Hedged, Partially Hedged หรือ Unhedged? เลือกให้ตรงกับระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้เกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยน
- 2. วิเคราะห์ Credit Quality: กองทุนเน้นลงทุนใน Investment Grade หรือ High Yield Bond? ดูสัดส่วนการลงทุนใน Credit Rating แต่ละระดับใน Fund Fact Sheet
- 3. พิจารณาค่า Duration: กองทุนมี Duration เฉลี่ยเท่าไหร่? เหมาะสมกับมุมมองต่อทิศทางอัตราดอกเบี้ยในอนาคตหรือไม่?
- 4. ศึกษาภูมิภาคและอุตสาหกรรมที่ลงทุน: กองทุนเน้นลงทุนในประเทศพัฒนาแล้ว (Developed Markets) หรือตลาดเกิดใหม่ (Emerging Markets)? มีการกระจุกตัวในอุตสาหกรรมใดเป็นพิเศษหรือไม่?
- 5. เปรียบเทียบค่าธรรมเนียม: ตรวจสอบค่าธรรมเนียมการจัดการ (Management Fee) และค่าใช้จ่ายรวม (Total Expense Ratio) เพราะมีผลต่อผลตอบแทนในระยะยาว
การลงทุนในกองทุนรวมหุ้นกู้ต่างประเทศเป็นเครื่องมือที่ดีในการสร้างผลตอบแทนและกระจายความเสี่ยง แต่ก็มีความซับซ้อนกว่าการลงทุนในประเทศ การศึกษาข้อมูลอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะเรื่อง Hedging, Credit Risk และ Duration จะเป็นเกราะป้องกันและช่วยให้นักลงทุนบรรลุเป้าหมายทางการเงินได้ตามที่คาดหวัง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
กองทุนหุ้นกู้ต่างประเทศแบบ Unhedged เหมาะกับใคร?
เหมาะสำหรับนักลงทุนที่ยอมรับความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนได้สูง และมีความเชื่อมั่นหรือคาดการณ์ว่าสกุลเงินต่างประเทศที่กองทุนลงทุนจะแข็งค่าขึ้นเมื่อเทียบกับเงินบาท (หรือเงินบาทจะอ่อนค่าลง) ซึ่งจะทำให้ได้รับกำไรจากส่วนต่างอัตราแลกเปลี่ยนเพิ่มขึ้น
Credit Rating BBB- ถือว่าเสี่ยงไหม?
อันดับ BBB- ถือเป็นระดับต่ำที่สุดของกลุ่มน่าลงทุน (Investment Grade) ซึ่งหมายความว่ายังมีความน่าเชื่อถือในการชำระหนี้อยู่ แต่ก็มีความเสี่ยงสูงกว่าหุ้นกู้ในกลุ่ม A หรือ AA และมีความอ่อนไหวต่อสภาวะเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไปมากกว่า
ถ้าดอกเบี้ยโลกเป็นขาขึ้น ควรเลือกลงทุนในกองทุนที่มี Duration สั้นหรือยาว?
ควรเลือกลงทุนในกองทุนที่มี Duration สั้น (Short Duration) เนื่องจากจะได้รับผลกระทบเชิงลบจากการปรับขึ้นของอัตราดอกเบี้ยน้อยกว่ากองทุนที่มี Duration ยาว ราคาของกองทุนจะปรับตัวลดลงน้อยกว่า
ดูข้อมูลสำคัญเหล่านี้ได้จากที่ไหน?
ข้อมูลทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นนโยบายการป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน สัดส่วนการลงทุนตาม Credit Rating ค่า Duration เฉลี่ย และค่าธรรมเนียม สามารถดูได้จากเอกสาร ‘หนังสือชี้ชวนส่วนสรุปข้อมูลสำคัญ’ หรือ Fund Fact Sheet ของแต่ละกองทุน ซึ่งสามารถดาวน์โหลดได้จากเว็บไซต์ของบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน (บลจ.) นั้นๆ
