กองทุนรวมลงทุนในกองทุนเงินฝาก (Deposit-like) ปลอดภัยแค่ไหน
กองทุนรวมลงทุนในกองทุนเงินฝาก หรือที่เรียกกันว่ากองทุนคล้ายเงินฝาก (Deposit-like Fund) เป็นทางเลือกยอดนิยมสำหรับผู้ที่ต้องการพักเงินระยะสั้นและมองหาผลตอบแทนที่สูงกว่าเงินฝากออมทรัพย์ แต่หลายคนยังสงสัยว่าสินทรัพย์ประเภทนี้มีความปลอดภัยมากน้อยเพียงใดเมื่อเทียบกับการฝากเงินกับธนาคารโดยตรง บทความนี้จะวิเคราะห์เจาะลึกถึงโครงสร้าง ความเสี่ยง และผลตอบแทนเพื่อให้นักลงทุนตัดสินใจได้อย่างมั่นใจ
สรุปใจความสำคัญ
- กองทุนคล้ายเงินฝาก คือ กองทุนรวมตลาดเงิน (Money Market Fund) ที่ลงทุนในสินทรัพย์ความเสี่ยงต่ำมาก เช่น เงินฝาก ตราสารหนี้ภาครัฐ และหุ้นกู้เอกชนคุณภาพดีที่มีอายุคงเหลือสั้น
- จุดเด่นคือมีสภาพคล่องสูง สามารถซื้อขายได้ทุกวันทำการ และมักให้ผลตอบแทนสูงกว่าเงินฝากออมทรัพย์ทั่วไป
- แม้จะมีความเสี่ยงต่ำมาก แต่ไม่ได้รับความคุ้มครองจากสถาบันคุ้มครองเงินฝาก (DPA) เหมือนเงินฝากธนาคาร ซึ่งเป็นข้อแตกต่างที่สำคัญที่สุด
- มีความเสี่ยงแฝงอยู่บ้าง เช่น ความเสี่ยงด้านเครดิตของผู้ออกตราสาร และความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย แต่มักมีผลกระทบน้อยมาก
- เหมาะสำหรับเป็นที่พักเงินระยะสั้น, เงินสำรองฉุกเฉิน หรือเงินที่รอจังหวะลงทุนในสินทรัพย์อื่น
กองทุนรวมลงทุนในกองทุนเงินฝาก คืออะไร?
กองทุนรวมลงทุนในกองทุนเงินฝาก หรือ กองทุนคล้ายเงินฝาก เป็นชื่อเรียกอย่างไม่เป็นทางการของ กองทุนรวมตลาดเงิน (Money Market Fund) ซึ่งเป็นกองทุนรวมประเภทหนึ่งที่มีนโยบายลงทุนในตราสารหนี้คุณภาพดีที่มีความเสี่ยงต่ำและมีสภาพคล่องสูง โดยสินทรัพย์ที่กองทุนประเภทนี้นำเงินไปลงทุนมักมีอายุคงเหลือเฉลี่ยไม่เกิน 90 วัน
สินทรัพย์หลักที่กองทุนเหล่านี้เข้าไปลงทุน ได้แก่:
- เงินฝากธนาคาร: ทั้งธนาคารพาณิชย์ในประเทศและต่างประเทศที่มีอันดับความน่าเชื่อถือสูง
- ตราสารหนี้ภาครัฐ: เช่น ตั๋วเงินคลัง พันธบัตรรัฐบาล หรือพันธบัตรธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งถือว่ามีความเสี่ยงต่ำที่สุด
- ตราสารหนี้ภาคเอกชน: เช่น ตั๋วแลกเงิน (B/E) หรือหุ้นกู้ระยะสั้นของบริษัทที่มีอันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating) ในระดับที่ลงทุนได้ (Investment Grade)
ด้วยการลงทุนในสินทรัพย์ที่ใกล้เคียงกับเงินสดและมีอายุสั้น ทำให้มูลค่าหน่วยลงทุน (NAV) ของกองทุนประเภทนี้มีความผันผวนน้อยมาก โอกาสขาดทุนจึงต่ำ และมีลักษณะคล้ายกับการฝากเงิน แต่ให้ผลตอบแทนในรูปแบบของการเพิ่มขึ้นของมูลค่าหน่วยลงทุนแทนที่จะเป็นดอกเบี้ย
เปรียบเทียบความเหมือนและความต่าง: กองทุนคล้ายเงินฝาก vs เงินฝากธนาคาร
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น การเปรียบเทียบคุณสมบัติหลักระหว่างกองทุนคล้ายเงินฝากและเงินฝากธนาคารจะช่วยให้นักลงทุนเข้าใจว่ากำลังเลือกระหว่างอะไร และอะไรคือสิ่งที่ต้องแลกมาเพื่อผลตอบแทนที่สูงขึ้นเล็กน้อย
| คุณสมบัติ | กองทุนรวมคล้ายเงินฝาก | เงินฝากธนาคาร (ออมทรัพย์/ประจำ) |
|---|---|---|
| สถานะ | การลงทุนในหน่วยลงทุน มีผู้จัดการกองทุนดูแล | การเป็นเจ้าหนี้ของธนาคาร |
| ความคุ้มครอง | ไม่ได้รับความคุ้มครองจากสถาบันคุ้มครองเงินฝาก (DPA) | ได้รับความคุ้มครองจาก DPA ตามวงเงินที่กำหนด (ปัจจุบัน 1 ล้านบาทต่อรายต่อสถาบัน) |
| ความเสี่ยง | ความเสี่ยงต่ำมาก แต่ไม่ใช่ศูนย์ (มีความเสี่ยงด้านเครดิตและอัตราดอกเบี้ย) | ความเสี่ยงต่ำที่สุด (เกือบเป็นศูนย์ หากอยู่ในวงเงินคุ้มครอง) |
| ผลตอบแทน | ไม่แน่นอน ขึ้นอยู่กับผลการดำเนินงาน (มักสูงกว่าเงินฝากออมทรัพย์) | แน่นอน ตามอัตราดอกเบี้ยที่ประกาศไว้ |
| สภาพคล่อง | สูงมาก ซื้อขายได้ทุกวันทำการ ได้รับเงินในวันทำการถัดไป (T+1) | สูงมาก (ออมทรัพย์) หรือมีเงื่อนไข (ฝากประจำ) |
| ภาษี | กำไรจากการขายคืน (Capital Gain) ของบุคคลธรรมดาได้รับการยกเว้นภาษี | ดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์เกิน 20,000 บาท/ปี หรือดอกเบี้ยเงินฝากประจำ จะถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 15% |
อ่านเพิ่ม: Sinking Fund คืออะไร? เก็บเงินก้อนรายเดือนแบบไม่ช็อต
‘ปลอดภัย’ แค่ไหน? วิเคราะห์ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่
คำว่า ‘ปลอดภัย’ ในโลกการลงทุนมักเป็นเรื่องเปรียบเทียบ กองทุนคล้ายเงินฝากถือว่าปลอดภัยมากเมื่อเทียบกับการลงทุนในหุ้นหรือกองทุนตราสารหนี้ระยะยาว แต่ก็ยังมีความเสี่ยงอยู่บ้าง แม้จะน้อยมากก็ตาม สิ่งสำคัญคือการเข้าใจว่าความเสี่ยงเหล่านั้นคืออะไร
1. ไม่มีการค้ำประกันเงินต้น: นี่คือความเสี่ยงที่สำคัญที่สุดและเป็นข้อแตกต่างหลักจากเงินฝากธนาคาร กองทุนรวมเป็นเพียงการรวบรวมเงินจากนักลงทุนไปลงทุนต่อตามนโยบาย ไม่ใช่การฝากเงิน ดังนั้นจึงไม่มีการรับประกันว่าจะไม่ขาดทุน และไม่ได้รับการคุ้มครองจากสถาบันคุ้มครองเงินฝาก (DPA)
2. ความเสี่ยงด้านเครดิต (Credit Risk): คือความเสี่ยงที่ผู้ออกตราสารหนี้ที่กองทุนไปลงทุนอาจไม่สามารถชำระคืนเงินต้นและดอกเบี้ยได้ตามกำหนด อย่างไรก็ตาม ผู้จัดการกองทุนจะลดความเสี่ยงนี้โดยการเลือกลงทุนในตราสารของภาครัฐหรือบริษัทเอกชนที่มีอันดับความน่าเชื่อถือสูงมากเท่านั้น โอกาสที่จะเกิดการผิดนัดชำระหนี้จึงต่ำมาก
3. ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk): หากอัตราดอกเบี้ยในตลาดปรับตัวสูงขึ้น จะทำให้ราคาของตราสารหนี้เดิมที่จ่ายดอกเบี้ยต่ำกว่ามีมูลค่าลดลง อย่างไรก็ตาม เนื่องจากกองทุนประเภทนี้ลงทุนในตราสารที่มีอายุสั้นมาก (ไม่เกิน 3-6 เดือน) ผลกระทบจากความผันผวนของดอกเบี้ยจึงมีจำกัดและน้อยกว่ากองทุนตราสารหนี้ระยะยาวอย่างมีนัยสำคัญ
อ่านเพิ่ม: Recession คืออะไร? สัญญาณถดถอยที่คนทั่วไปควรสังเกต
ใครที่เหมาะกับกองทุนประเภทนี้?
ด้วยคุณสมบัติที่มีความเสี่ยงต่ำ สภาพคล่องสูง และให้ผลตอบแทนดีกว่าเงินฝากออมทรัพย์ กองทุนรวมลงทุนในกองทุนเงินฝากจึงเป็นเครื่องมือทางการเงินที่ตอบโจทย์นักลงทุนหลายกลุ่ม
กลุ่มที่เหมาะสม
- ผู้ที่ต้องการพักเงินระยะสั้น: สำหรับเงินที่ยังไม่มีแผนจะใช้ใน 1-6 เดือนข้างหน้า แต่ไม่ต้องการทิ้งไว้ในบัญชีออมทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนต่ำ
- ผู้ที่ต้องการสภาพคล่องสูง: เช่น ผู้ประกอบการที่ต้องการสำรองเงินสดหมุนเวียนในธุรกิจ แต่ก็อยากให้เงินงอกเงยบ้าง
- นักลงทุนที่รอจังหวะ: ใช้เป็นที่พักเงินระหว่างรอจังหวะเข้าลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยง เช่น หุ้น หรือกองทุนอื่นๆ เมื่อตลาดมีความเหมาะสม
- ผู้ที่สร้างเงินสำรองฉุกเฉิน: เป็นทางเลือกในการเก็บเงินสำรองฉุกเฉิน 3-6 เท่าของค่าใช้จ่ายรายเดือน เพราะสามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้อย่างรวดเร็ว
- นักลงทุนมือใหม่: เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้นลงทุนที่ยังไม่พร้อมรับความเสี่ยงสูง แต่ต้องการทำความคุ้นเคยกับการลงทุนในกองทุนรวม
โดยสรุป กองทุนรวมลงทุนในกองทุนเงินฝากเป็นทางเลือกที่ ‘ปลอดภัยมาก’ ในฐานะผลิตภัณฑ์การลงทุน แต่ไม่ใช่สินทรัพย์ที่ ‘ปราศจากความเสี่ยง’ โดยสิ้นเชิงเหมือนเงินฝากธนาคารที่อยู่ในวงเงินคุ้มครอง นักลงทุนควรชั่งน้ำหนักระหว่างผลตอบแทนที่สูงขึ้นเล็กน้อยกับความคุ้มครองเงินต้นที่หายไป เพื่อตัดสินใจเลือกใช้เป็นเครื่องมือบริหารจัดการเงินสดให้เหมาะสมกับเป้าหมายและความสบายใจของตนเอง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
กองทุนคล้ายเงินฝากมีโอกาสขาดทุนหรือไม่?
มีโอกาส แต่ต่ำมากในทางปฏิบัติ การขาดทุนอาจเกิดขึ้นได้ในภาวะวิกฤตเศรษฐกิจรุนแรงที่ทำให้ผู้ออกตราสารหนี้คุณภาพดีผิดนัดชำระหนี้พร้อมกันจำนวนมาก ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้ยากมาก ในสภาวะปกติ มูลค่าหน่วยลงทุนอาจผันผวนเล็กน้อยในแต่ละวัน แต่ในภาพรวมมักจะค่อยๆ ปรับตัวขึ้น
แตกต่างจากกองทุนตราสารหนี้ระยะสั้น (Short-Term Bond Fund) อย่างไร?
กองทุนคล้ายเงินฝาก (ตลาดเงิน) จะลงทุนในตราสารหนี้ที่มีอายุเฉลี่ยสั้นกว่ามาก (ไม่เกิน 3 เดือน) ทำให้มีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่ากองทุนตราสารหนี้ระยะสั้น ซึ่งอาจลงทุนในตราสารที่มีอายุเฉลี่ยได้ถึง 1 ปี ทำให้กองทุนตราสารหนี้ระยะสั้นอาจให้ผลตอบแทนสูงกว่าเล็กน้อย แต่ก็มีความผันผวนของ NAV มากกว่าเช่นกัน
กำไรจากการขายคืนหน่วยลงทุนต้องเสียภาษีหรือไม่?
สำหรับนักลงทุนบุคคลธรรมดา กำไรจากการขายคืนหน่วยลงทุน (Capital Gain) ของกองทุนรวมที่จัดตั้งในประเทศไทยจะได้รับการยกเว้นภาษี ทำให้ผลตอบแทนที่ได้รับเป็นแบบเต็มเม็ดเต็มหน่วย ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบเมื่อเทียบกับดอกเบี้ยเงินฝากที่ต้องเสียภาษีหัก ณ ที่จ่าย 15%
สามารถซื้อขายได้ทุกวันทำการใช่หรือไม่?
ใช่ โดยทั่วไปกองทุนประเภทนี้สามารถส่งคำสั่งซื้อหรือขายคืนได้ทุกวันทำการของกองทุน และโดยส่วนใหญ่หากส่งคำสั่งขายคืนภายในเวลาที่กำหนด (เช่น ก่อน 15:30 น.) จะได้รับเงินเข้าบัญชีในวันทำการถัดไป (T+1) ซึ่งถือว่ามีสภาพคล่องสูงมาก
